De Nationale Leidraad Kennisveiligheid is volledig herzien. Onderzoekers, bestuurders en beleidsmakers gebruiken de leidraad om de risico’s van internationale onderzoekssamenwerkingen zorgvuldig af te wegen. De eerste versie verscheen in 2022. Nu de leidraad enkele jaren in gebruik is, is deze herzien in nauwe samenwerking tussen de Rijksoverheid en kennisinstellingen.
Internationale samenwerking is onmisbaar voor wetenschappelijk onderzoek, innovatie en de maatschappelijke vooruitgang die daaruit voortkomt. Tegelijkertijd brengen veranderende geopolitieke verhoudingen en toenemende veiligheidsrisico's nieuwe uitdagingen met zich mee, waardoor het beschermen van kennis, technologie en personen steeds belangrijker wordt.
De afgelopen jaren is kennisveiligheid steeds sterker verankerd in de Nederlandse kennissector. Kennisinstellingen en de Rijksoverheid hebben hierin samen veel vooruitgang geboekt, zo bleek ook uit het vorige maand gepubliceerde sectorbeeld Kennisveiligheid. Tegelijkertijd maken de huidige risico’s en geopolitieke ontwikkelingen blijvende inzet op kennisveiligheid en risicobewustzijn noodzakelijk. De leidraad ondersteunt onderzoekers en bestuurders bij de concrete afwegingen die zij dagelijks op de werkvloer moeten maken. Het document biedt daarvoor praktische checkvragen en een werkwijze om risico's zorgvuldig te beoordelen.
Minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap): “Onderzoek floreert bij open en internationale samenwerking. Tegelijkertijd kan niet alles; de dreiging dat gevoelige kennis weglekt naar landen met kwade bedoelingen is helaas reëel. Onderzoekers en bestuurders doen hier al veel tegen. De Nationale Leidraad Kennisveiligheid helpt hen om een verantwoorde afweging te maken bij onderzoekssamenwerkingen. Ik waardeer de stappen die universiteiten, hogescholen en andere kennisinstellingen hebben gezet om wetenschap in Nederland open, veilig en internationaal verbonden te houden.”
De herziene leidraad bevat onder meer een geactualiseerd dreigingsbeeld, een scherpere definitie van kennisveiligheid en meer aandacht voor de spanning die soms kan bestaan tussen kennisveiligheid en academische kernwaarden. Ook biedt de leidraad uitgebreidere handvatten voor bestuur, personeelsbeleid, risico-inschattingen en het zorgvuldig omgaan met vraagstukken als financiering, data-eigenaarschap en internationale partnerschappen. De leidraad ondersteunt onderzoekers en instellingen bij het verder versterken van hun eigen kennisveiligheidsbeleid. Uitgangspunt daarbij is dat kennisveiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is van de kennissector en de overheid.
Aan de totstandkoming van de leidraad hebben verschillende partijen meegewerkt: Vereniging Hogescholen, Universiteiten van Nederland, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, UMCNL, TO2-federatie en verschillende ministeries en diensten van de Rijksoverheid.